lansiad tecafé ar faes yr eisteddfod – coffi tecaf cymru

 

Penderfynodd  Ymgyrch Gefnogi Nicaragua gychwyn marchnata y coffi wedi blynyddoedd o gefnogi coffi masnach deg, ac ymweld a ffermwyr masnach deg yn Nicaragua.

“Cawsom ein hysbrydoli gan ddwsiniau o gynhyrchwyr masnach deg, llawer yr ydym wedi eu cwrdd ac wedi aros gyda hwy yn  ystod y deng mlynedd diwethaf” meddai Ben Gregory, aelod o’r ymgyrch. “Yr ydym hefyd wedi bod yn ddigon ffodus i groesawu nifer o ymwelwyr o Nicaragua. Mae un, Janixce Florian o SOPPEXCCA, yn gweithio gyda cydweithfa merched sydd yn cynhyrchu tecafe.”

Disgrifiodd un arall, Porfirio Zepeda, y budd o fasnach deg pan ymwelodd a Chymru, “Gallwn newid y berthynas rhwng prynwyr a chynhyrchwyr, a’r berthynas rhwng prisiau, fel ei bod yn berthynas sydd yn caniatau i ni fyw.”

Yr ydym yn cyflwyno ein coffi mewn cof am Porfiro, a laddwyd yn drasig wedi ei ymweliad a Chymru”, meddai Ben.

Pam mai tecafé yw coffi tecaf Cymru? Mae aelod arall o’r ymgyrch, David McKnight, yn egluro:

“Mae economi coffi, ac unrhyw nwydd arall, yn ddigon syml” meddai David. “Y cwmniau mawr rhyngwladol sydd yn cipio y rhan fwyaf o’r gadwyn gwerth (y ‘value chain’ o’r tyfu i’r paratoi i’r cludo i’r pacio i’r gwerthu). Y cynhyrchwyr gaiff y rhan lleiaf fel rheol, ac mae hwn yn ddibynnol ar lanw a thrai prisiau rhyngwladol. Mae masnach deg yn ceisio ateb rhai o’r problemau hyn. Gyda phris gwarantiedig, does dim cymaint o godi a gostwng prisiau.

“Trwy gefnogaeth technegol a chefnogaeth arall, gall cynhyrchwyr wella safon (a gwerth) eu cynnyrch. Drwy ddod ynghyd, a gweithio drwy gwmniau cyd-weithredol mwy fel  CECOCAFEN (casgliad o gyd-weithfeydd) gallant gynyddu eu gallu i drafod gyda phrynwyr o’r cwmniau mawr. Ond mae hyn yn dal i adael y rhan fwyaf gadwyn gwerth tu allan i Nicaragua.”

Mae Ymgyrch Gefnogi Nicaragua wedi creu partneriaeth gyda mudiad o Nicaragua, ETICO, sydd yn ceisio gwneud rhywbeth ynglyn a hyn. Bydd yn sicrhau y bydd mwy o’r arian yn aros yn Nicaragua. Mae gan yr ymgyrch gysylltiadau maith gyda partneriaid ETICO. Nod ETICO yw hyrwyddo cyd-weithio yn hytrach na chystadleuaeth fel dull o sicrhau effeithlonrwydd, a dod a’r coffi gorau am y pris gorau i brynwyr.

“Mae tecafé yn dod a llawer o’n cysylltiadau dros y blynyddoedd at ei gilydd. Buom yn ymweld a SOPPEXCA yn 2009 ac rydym wedi cyfarfod CECOCAFEN ar lawer o’n hymweliadau” meddai David.

Ar eu hymweliad diwethaf â CECOCAFEN yn Chwefror, eglurodd Santiago Dolmus pam roedd angen mentrau megis tecafé, hyd yn oed mewn byd o fasnach deg.

Caiff cynhyrchwyr masnach deg $1.50 y pwys am eu coffi. Erbyn iddo gyrraedd yr archfarchnadoedd, mae’n gwerthu am $10.80 y pwys. “Felly i ble yr aiff y $9.30 sy’n weddill? gofynna Santiago. Mae tecafé yn golygu y bydd mwy o hwn yn mynd yn ol i Nicaragua.

A’r rheswm tu ol i’r enw?

“Mae’r cyfan yn yr enw” meddai Ben. “ tecafé yw’r coffi tecaf. Gobeithiwn y bydd yn gwerthu yn dda. A phan ddychwelwn i Nicaragua y flwyddyn nesaf, gallwn ddweud fod Cymru yn gwneud ei rhan i sicrhau fod masnach deg yn dod yn decach.”

Advertisements


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s