gweithredu yn cristnogol yn nicaragua

Llunie Nicaragua 009

Llun: Sioned Haf

O’r Herald Cymraeg, Mawrth 6ed, gan Angharad Tomos

Wyddwn i ddim i lle roedden ni’n mynd. Yn griw o naw o sardins yng nghefn y tryc agored, roedden ni wedi llosgi yn yr haul yn ystod y siwrne deirawr. Dyma’r antur olaf ar ein taith yn Nicaragua, o’r brifddinas Managua i berfeddion Matagalpa, a chymuned wledig Santa Luz.

Ydi, mae’r priffyrdd wedi gwella ers i’r Sandinistiaid ddod yn ôl i rym, ond mwya sydyn, mae’r tryc yn troi i fyny rhyw lwybr, ac mae hi wedi canu ar y sardîns wedyn. Nôl a mlaen, nôl a mlaen, a rhaid ymddiried yn llwyr i allu Jaime i lywio’r cerbyd. Un cam gwag, a byddwn yn rowlio lawr y llechwedd wrth y lôn gul. “Does dim synnwyr yn hyn” meddyliaf. Gobeithiwn y byddai pethau wedi gwella fwy ers 2002. Ond ar hyd y brif ffordd i Matagalpa, tai rhacs oedd i’w gweld. Tase nhw yng Nghymru, fyddai pobl ddim yn ystyried yn ffit fel cwt glo. Eto, mae teuluoedd cyfain yn byw yn rhain, ac yn crafu rhyw fath o fywoliaeth.

Mae wedi hen nosi wedi inni gyrraedd ein llety yn Santa Luz. Mae pryd yn ein haros, ac mae aelodau Accion Medica Cristiana (partner i Gymorth Cristnogol a Tearfund) wedi paratoi pryd o fwyd inni. Wedi dweud gras, fe’i llowciwn yn ddiolchgar cyn swatio dan y rhwyd mosgito, a chysgu. Ceiliog sy’n ein deffro yn blygeiniol, ac ymhen dim, rydym yn ôl yn teithio ymhellach i’r berfeddwlad. Ymweld â Banc Tir a wnawn, un o gynlluniau Accion Medica Crisitiana. I alluogi pobl i gychwyn ffermio yn y rhan hon o’r wlad, mae modd cael benthyciad tir, ac mae hyn o gymorth mawr i’r gymuned.

Llunie Nicaragua 247

Llun: Sioned Haf

Yn yr ail fentr gyd weithredol yn El Progresso, cawn gyfle i eistedd i lawr gyda y gymuned i fwyta cinio. Mewn lle mor ddiarffordd, byddai bechdan wedi gwneud y tro, ond maent yn darparu pryd go iawn. Caiff bawb blat, ac wedi aros mewn rhes, cawn gyfran o’r tatws blasus sydd wedi ei coginio mewn crochan ar dân agored. Cawn glywed am y fendith y maent wedi ei derbyn fel cymuned, ac rwy’n syllu ac yn gwrando arnynt mewn rhyfeddod. Byddai Waldo wedi bod wrth ei fodd yma. Pobl dduwiol ydynt, pobl sy’n gweithio’n galed ar y tir, ac yn cymuno gyda ni. Mae y syniad o gymundeb yn bwysig iddynt, ac mae’r ymweliad yn dod i ben gyda’r criw o Gymru yn canu emyn. Do, teimlais frawdoliaeth….

Dros y blynyddoedd, mae pobl Nicaragua wedi dioddef yn aruthrol, ond maent wedi gallu ail-afael yn eu bywydau, a pharhau i frwydro. Un brofedigaeth lem a gefais yn fy mywyd, a rydw i wedi chwerwi tu hwnt i bob rheswm. Mae’r rhain wedi cael bywyd o brofedigaethau, ac wedi llwyddo i beidio chwerwi. Mae olion y colledion i’w gweld, ac mae’r galar yn fythol bresennol, ond gallant weld y tu hwnt. Falle mai’r hyn wnaeth yr argraff ddyfnaf arnaf oedd eu gallu i weld tu hwnt i helbulon bob dydd, a gallu canolbwyntio ar y gobaith y bydd yfory gwell. Dwi’n dod yn fwy fwy argyhoeddiedig mai eu ffydd sydd wrth wraidd hyn.

Ddaru’r Sandinistiaid geisio egluro eu sosialaeth drwy gredo Marcsaidd, ond ddaru’r peth ddim cydio. O ganlyniad, dyma nhw’n rhoi cynnig ar rywbeth yr oedd y bobl yn ei ddeall, sef ei Cristnogaeth. Cyfiawnder i’r tlodion, brawdgarwch a chariad – o’i egluro fel hyn, gall y bobl dderbyn telerau’r Llywodraeth Sandinistaidd. Bellach, ar faneri Ortega, mae’r geiriau Cristnogaeth, Sosialaeth a Solidariaeth.

Yn yr wythnos y rhoddodd y Pab Benedict y ffidil yn y to ar sefydliad a gyhuddwyd o fod yn llygredig ac anfoesol, falle nad oes gan Babyddiaeth orthodocs fawr o apêl bellach. Ymysg y rhai a gafodd ei diarddel gan y Fatican y mae rhai o’r eneidiau mwyaf didwyll. Un o’r rhai hynny a gawsom eu cyfarfod oedd y Tad Miguel d’Escoto. Fo oedd un o sylfaenwyr diwinyddiaeth rhyddhad a aeth yn ôl at wreiddiau’r Efengyl, a darllen y Beibl drwy lygaid y tlawd.

Llunie Nicaragua 161

Llun: Sioned Haf

Falle mai dyna’r hyn sy’n aros fwyaf gyda mi o’r ymweliad hon â Nicaragua, sef pwysigrwydd cymundeb. Y profiad arbennig o eistedd lawr a rhannu bara a phrofiadau gyda pobl gyffredin, hynod o anghyffredin, a dysgu o hynny.



Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s